sfakia-crete.com (c) 2004. Hotel Stavris Sfakia: rented rooms, apartments, studios, Crete, Kreta.

Taverna 3 Brothers, Chora Sfakion, Crete

Zoeken op maat

Cultuur van Kreta
English version  Nederlandse versie

Wij, Kretenzers, zijn permanent verliefd op ons eiland en waar het voor staat. We zijn verliefd op zijn karakter dat voortkomt uit de levendige Minoïsche tijden via voortdurende en gebeurtenisrijke contacten met verschillende volken en beschavingen, de Doriërs, de Egyptenaren, de Byzantijnen, de Arabieren, de Venetiërs, de Turken... Dit heel bijzondere karakter overstijgt de grenzen van cultuur; we hebben geleerd het te tonen in alle aspecten van ons leven. Het bruist door de "rizitika" volksliederen; het weerspiegelt in de plantenmotieven op antiek aardewerk; het karakteriseert de manier waarop een schaapherder zijn kudde over de flanken van de bergen in Sfakia drijft; het borrelt uit het aroma van het "diktamos" kruid en laat de ogen van een enkele priester vuur spuwen tijdens de mis in een klein dorpskerkje, met een pistool losjes in zijn riem...

Er zijn honderden cafeetjes waar men in de schaduw van een breedgespreide plataan zit, of een eik, of tamarisk of moerbeiboom, nippend aan een "gliko" (zoete) of "metrio" (halfzoete) koffie, of een glas ''tsikoudia'' (raki) terwijl men zit te kaarten of een spel ''tavli'' (backgammon) speelt. Er zijn tientallen taverna's en ouzerieën die ''meze'' (kleine hapjes), specialiteiten van de streek; yoghurt met honing, zoete gevulde koekjes (kaltzounia), pannenkoekjes gekruid met spinazie en venkel, gebakken kaas (staka), stoofpot van konijn, gevulde dunne kaaspannenkoekjes met thijmhoning uit Sfakia, kokkels, gekookt geitenvlees.

In de stad Chania, op Malaxa, in Vrisses, in dorpjes rond Rethimnon, in Heraklion en zijn naburige dorpen en in de hele streek Lassithi. Vis, zee-egel, octopus en inktvis gekookt op houtvuur en gebakken pijlinktvis om te proeven op terasjes van taverna's aan zee. En overal de verrukkelijke Kretenzische wijn. Elke Heilige heeft zijn feestdag die gevierd wordt met plezier in tientallen dorpjes overal over het eiland; heel Kreta zit met tranen in de ogen bij de klanken van de Kretenzische lyra en de opzwepende ritme's van de inheemse dansen, de pentozali en de sousta.

Ondertussen maken de huisvrouwen een stomende Kretenzische pilaf klaar, een licht zoet smakend stoofpotje van stukjes vlees met vruchten, en appelbeignets (xerotigana). In de etalages van bedrijvig Heraklion, pittoresk Rethymnon en Chania, liggen kostbare edelstenen en zilversmederij uitgestald schreeuwend om aandacht van de passanten. In de winkels van het lieflijke Sitia en het verstilde Ierapetra of het bergachtige Anogia raakt met onder de indruk door de uitgespreide ''patanies'', traditionele plaatselijk geweven kleden in duizelingwekkende kleuren, en overal zie je kundig vormgegeven keramiek en lederwaren.

Beroemde Kretenzers

NIKOLAOS KAZANTZÁKIS

N. Kazantzakis

Nikos Kazantzákis is de bekendste en meest vertaalde Griekse schrijver van de 20ste eeuw, geboren in Heraklion op Kreta op 18 februari 1883.

Kazantzákis ging eerst naar school in Heraklion en op Naxos en studeerde vervolgens rechten in Athene en filosofie in Parijs bij Henri Bergson. Zijn carrière als schrijver begon hij als journalist. Daarnaast was Kazantzákis politiek actief: op jeugdige leeftijd bekleedde hij reeds een directeursfunctie op het Griekse ministerie van Sociale Zaken, en na de Eerste Wereldoorlog kreeg hij de leiding van een commissie voor de repatriëring van Griekse vluchtelingen die, op de vlucht voor het oorlogsgeweld in Turks Klein-Azië, naar de Kaukasus en Zuid-Rusland waren gevlucht. Door zijn optreden werden 150.000 Grieken gered van een hongerdood in Rusland.

Kazantzakis had een groot sociaal engagement, dat hem samen met zijn filosofische studies tot een overtuigd communist maakten. In het jeugdwerk Toda Raba (1931), dat hij in het Frans schreef, zong hij het lof van de internationale, leninistische revolutie. Een aantal reizen naar de USSR als journalist deed hem echter twijfelen aan het staatscommunisme. Als antwoord op zijn ideologische problemen ontwikkelde hij een politiek-filosofisch denkbeeld dat hij zelf als "meta-communisme" bestempelde. In navolging hiervan stichtte hij in 1945 een kleine socialistische partij die alle niet-communistische linkse splintergroepen in Griekenland wilde verenigen. Voor korte tijd was hij minister in de regering Sofoulis, maar hij nam spoedig ontslag en werkte daarna voor de UNESCO. De laatste jaren van zijn leven kreeg hij steeds meer last met zijn gezondheid.

Kazantzakis overleed op 74-jarige leeftijd in Freiburg im Breisgau, op 26 oktober 1957. Het grootste deel van zijn leven had hij buiten Griekenland doorgebracht. Vanwege zijn kritiek op de Grieks-Orthodoxe Kerk en zijn ongehoorde standpunten in verschillende boeken, werd hem een begraafplaats op een kerkhof geweigerd, hoewel hij niet ongelovig was. Kazantzakis rust nu op zijn eigen verzoek in zijn geboortestad Heraklion in Kreta, waar een houten kruis zijn graf siert. Op zijn eenvoudige grafzerk staat een citaat uit zijn Askitiki. Salvatores Dei: “Ik hoop niets. Ik vrees niets. Ik ben vrij.” / “Δεν ελπίζω τίποτα. Δε φοβούμαι τίποτα. Είμαι λέφθερος.”

Kazantzákis was een veelzijdig schrijver, met een zeer omvangrijk literair oeuvre: filosofische werken, gedichten, romans, reisbeschrijvingen en toneel, maar ook vertaalwerk en zelfs een woordenboek. Zijn belangrijkste dichtwerk is het epos Odyssee (1938), dat begint waar de Odyssee van Homerus eindigt. Hoewel hij overduidelijk linkse sympathieën had, probeerde hij in zijn werk, zowel op politiek als op godsdienstig terrein, beide partijen tot hun recht te laten komen: zijn interesse gaat uit naar mensen, nooit hun principes. Vooral met zijn romans verwierf hij grote internationale bekendheid, ook al omdat enkele werden verfilmd: 'De Laatste Verzoeking' ('The Last Temptation')– Christus wordt weer gekruisigd (door Jules Dassin op Kreta zelf verfilmd) - 'Alexis Zorbas' (“Zorba de Griek”) - 'Kapitein Michalis', genoemd naar zijn vader. De inhoud van zijn omstreden romans bracht hem in conflict met de Grieks-orthodoxe Kerk, die hem in 1955 vanwege 'De laatste Verzoeking' excommuniceerde. Zelfs de paus liet 'De Laatste Verzoeking' op de Index der Verboden Boeken plaatsen.

They think of me as a scholar, an intellectual, a pen-pusher.

And I am none of them.

When I write, my fingers

get covered not in ink, but in blood.

I think I am nothing more than this:

an undaunted soul.
(zo beschreef Kazantzakis zichzelf in 1950)

In zijn filosofische zoektocht naar synthese probeerde Kazantzakis nationalisme te verenigen met kosmopolitisme. Hij beschouwde zichzelf eerst als Kretenzer, dan als Europeaan en dan als wereldburger. Zoals Kreta even ver van Europa ligt als van Afrika of Azië, en zowel bij het ene als bij het andere hoort, of toch weer niet, zo valt ook Kazantzakis niet te catalogeren. Hij is diep gelovig én atheïst, anarchist, humanist en Stoïcijn, beurtelings en niet zelden tegelijk. Hij behoort tot geen enkele school, en heeft ook geen school gemaakt, net zoals zijn landgenoot El Greco. Deze bewonderde hij zozeer dat hij in zijn autobiografisch werk "Verslag aan El Greco" (postuum uitgegeven in 1961) verantwoording aflegt over zijn leven aan de beroemde Griekse schilder.

Op Kreta is het vliegveld van Heraklion naar hem genoemd: "Heraklion Airport N. Kazantzakis".

Op Kreta is een speciaal museum ingericht ter nagedachtenis van Nikos Kazantzakis. Er is ook een mooie website van het museum. Het museum ligt aan het centrale dorpsplein van Myrtia (Varvari), 15 kilometer ten zuiden van Heraklion, in het achterland van het voormalige district Pediada, dat nu de 'Gemeente Nikos Kazantzakis' heet.

Crete's mystery is deep. Whoever sets foot on the island senses a mysterious force branching warmly and beneficently through his veins, senses his soul begin to grow...

There is a kind of flame in Crete - let us call it "soul" - something more powerful than either life or death. There is pride, obstinacy, valor, and together with these something else, inexpressible and imponderable, something which makes you rejoice that you are a human being, and at the same time tremble...

Here in Crete the monstrous immovable statues of Egypt and Assyria became small and graceful, with bodies that moved, mouths that smiled. The features and stature of God took on the features and stature of man. A new, original humanity full of agility, grace and oriental luxury lived and played in the Cretan soil...

Nikos Kazantzakis

 

VITSENTZOS KORNAROS

Erotokritos

Vitsentzos Kornaros is de grootste van alle Kretenzische dichters en een van de belangrijkste en invloedrijkste figuren in de poëzie van Griekenland.

Hoewel er geen vaststaande informatie is over Vicenzos Kornaros, is het bekend dat hij in 1553 bij Sitia is geboren en in Heraklion heeft gewoond in de 17de eeuw n.Chr. en in Heraklion overleden is in 1617. Hij was zoon van een Venetiaans-Kretenzische aristocraat en tijdgenoot van William Shakespeare.

Het enige Griekse werk dat met zekerheid aan hem toe te schrijven is, is de "Erotokritos" ('verleid door liefde') dat geschreven werd omstreeks 1587. Het werd voor het eerst gepubliceerd in Venetië in 1713. Dit literaire meesterwerk en magnifieke gedicht in vertel-stijl is geschreven in exact 10.000 15-lettergrepige verzen waarin de dichter de Kretenzische samenleving en het dagelijkse leven van zijn tijd beschouwd, met zijn serenade's, amoureuze escapades, zijn bewondering voor heldenmoed en het belang van maagdelijkheid van vrouwen.

De Erotokritos benadrukt het grote belang van oprechte liefde, vriendschap, moed en vaderlandsliefde, en dat is de reden voor zijn latere populariteit onder de Grieken en vooral Kretenzers. Maar, boven alles, was het een grote bron van inspiratie voor Solomos, die er de draad van oppikte voor een levende Griekse poëzie en het overhandigde aan de Grieken na de bevrijding van de Turkse overheersing. Hoe uitgebreid de invloed van Kornaros is gweest op de opkomende Griekse moderne poëzie kan gelezen worden in de werken van dichters zo verschillend als Palamas, Krystallis en George Seferis. Het is dus waar om te zeggen dat Vitsentzos Kornaros een heuse mijlpaal vormt in de geschiedenis van de Griekse poëzie.

Kornaros

 

Door het metrum van het gedicht laat het zich makkelijk op muziek zetten. Door de ritmiek en de muziek en de verzen wordt de Erotokritos nog dagelijks voorgedragen en gezongen, zeker in Kreta. Diverse muzikanten kennen alle 10.000 verzen uit hun hoofd en dragen de Erotokritos op speciale avonden in zijn geheel voor. Ook veel hedendaagse Kretenzische volksmuziek is sterk beínvloed door de Erotokritos. Verzen die hetzelfde patroon vormen worden vaak gezongen en heten "Erotokriti". De namen van de helden in Erotokritos zijn Erotokritos and Aretoussa en kunnen overal in hedendaags Kreta worden gevonden.

Hier kunt u luisteren naar een uitvoering van Erotokritos, door Haralambos (Babis) Garganourakis, een oudere gerespecteerde Kretenzische muzikant.

 

Of all the gracious things upon this earth
It is fair words that have the greatest worth,
And he who uses them with charm and guile
Can cozen human eyes to weep or smile.
-- V. Kornaros, Erotokritos I 887-90 (Stephanides)

Begin your lesson now. It is a rule
That he who starts in time soon leaves the school.
-- V. Kornaros, Erotokritos II 1871-2 (Stephanides)

There are full many, sweet, whose tongues are bland,
Who hide a poison phial in the hand.
-- V. Kornaros, Erotokritos III 141-2 (Stephanides)

English translation of Erotokritos by Theodore Ph. Stephanides,
published by Papazissis, Athens, 1984

 

DOMENIKOS THEOTOKOPOULOS (El Greco)

El Greco

 

Domenikos Theotokopoulos (Δομήνικος Θεοτοκόπουλος) (geboren in Fodele of Kandia (tegenwoordig Heraklion) op Kreta, 1541 - Toledo, 7 april 1614), algemeen bekend als El Greco (Spaans voor de "De Griek"), was een kunstschilder die voornamelijk in Spanje werkte.

Op het toendertijd Venetiaanse Kreta leerde hij eerst hagiografie (beschrijving van heiligenlevens) en nam hij de invloed aan van de Kretenzische Hagiografische School. Na die opleiding op Kreta in de kunst van de iconen reisde El Greco naar Rome, waar hij studeerde onder Titiaan. In 1577 emigreerde hij naar Toledo in Spanje, waar hij zijn grootste hoogte bereikte.

Hij was erg geliefd onder oogwaardigheidsbekleders en schilderde vooral religieuze werken en portretten. De schilderijen van El Greco onderscheiden zich door de langgerekte vormen en de expressieve kleuren.

Na zijn dood werd El Greco eeuwenlang niet meer als belangrijk kunstenaar gezien. Aan het eind van de 19e eeuw ontstond echter een hernieuwde belangstelling in zijn hoogst persoonlijke expressie. El Greco bevrijdde zich van de exacte vorm, licht en kleuren van zijn onderwerpen en inspireerde kunstenaars als Pablo Picasso en Jackson Pollock in hun inspanningen de kunst te transformeren.

Schilderstijl

Zijn schilderstijl behoort tot het maniërisme een kunststroming van de Hoog-Renaissance hoewel sommige kunstcritici hem bestempelen als 'ofwel een slechte maniërist ofwel een moderne schilder avant-la-lettre'.

Veel van de schilderijen van El Greco zijn in het Museo del Prado in Madrid.

Andere musea met zijn werk zijn o.a.:

* Metropolitan Museum of Art in New York City
* National Gallery of Art in Washington D.C.
* Louvre in Parijs
* National Gallery in Londen

Bijzonderheden

Van Simon Vestdijk verscheen in 1937 de roman Het vijfde zegel over een fictieve artistieke en persoonlijke crisis in het leven van El Greco. Het boek draagt als ondertitel: Roman uit het Spanje der Inquisitie.

De Griekse toetsenvirtuoos Vangelis heeft drie albums aan El Greco gewijd:

1. een box met een boekwerk behorende bij een tentoonstelling van El Greco's werk;
2. een muziekalbum met dezelfde muziek met extra tracks;
3. filmmuziek bij een film uit 2007 over het leven van de kunstenaar.

In Fodele op Kreta staat zijn geboortehuis en een museum te zijner ere, dat u hier in 360 graden panorama kunt bewonderen.

 

ELEFTHERIOS VENIZELOS

Eleftherios Venizelos

 

Eleftherios Venizelos (Mournies (Kreta), 23 augustus 1864 - Parijs, 18 maart 1936), volledige naam Elefthérios Kyriákou Venizélos, was de belangrijkste Griekse staatsman van het begin van de 20e eeuw.

Venizelos werd geboren in Kreta, dat destijds nog deel uitmaakte van het Ottomaanse Rijk, en begon zijn politieke carrière op dit eiland, na er eerst korte tijd advocaat en journalist te zijn geweest. Hij bemiddelde in de voortdurende onderlinge strijd op Kreta, dat aansluiting zocht bij Griekenland. In 1910 werd hij benoemd tot President van de Griekse Raad van de Kretenzers. Tenslotte slaagde hij er in 1913 in om Kreta herenigd te krijgen met de rest van Griekenland.

In 1910 werd hij premier van Griekenland, zijn eerste ambtstermijn duurde tot 1915. Na die tijd is hij tweemaal herkozen (1917-1920 en 1928-1932).

Tijdens de Balkanoorlogen won zijn land veel terrein op Bulgarije en Turkije. Gedurende de Eerste Wereldoorlog gaf zijn land steun aan de geallieerden.

De oorlog tegen Turkije in 1922, onder koning Constantijn I, resulteerde in een verlies van Griekenland en meer dan een miljoen Griekse vluchtelingen uit Klein-Azië.

De decennia erna werd hij diverse malen als premier herkozen. Uiteindelijk werd hij in 1932 niet meer herkozen, en toen in 1935 bleek dat hij het herstel van de monarchie niet kon voorkomen, vertrok hij naar Frankrijk, waar hij in 1936 in de hoofdstad Parijs stierf.

Vanwege zijn enorme verdiensten voor Griekenland wordt Eleftherios Venizelos afgebeeld op de Griekse euromunt van 50 lepta oftewel 50 eurocent, die in de meeste landen van de EU (2003) in omloop is als wettig betaalmiddel. Verder is om deze reden veel in Griekenland naar hem genoemd.

In Akrotiri bij Chania, op de heuvel van Profiti Ilias, met een magnifiek uitzicht over de stad Chania en prachtige zonsondergangen, ligt het graf van Eleftherios Venizelos.

 

DASKALOGIANNIS

Daskalo Gianni ("Giannis de Leraar") was een van de vele Kretenzische verzetsleiders tegen de Turkse overheersing van Kreta.

Hij werd geboren in Anopoli, een flink dorp in de bergen boven Chora Sfakion, Sfakia. Op het eind van de Turkse bezetting (1669 - 1898), in 1870, boden de Turken een wapenstilstand aan aan de Kretenzers, om een eind te maken aan het moorden over en weer. Daskalo Giannis wist dat hij werd opgelicht door de Turken, maar ging hen toch bezoeken voor onderhandelingen, in de hoop dat tenminste zijn dood voor een keerpunt in de bezetting kon zorgen, en als inspiratiebron voor het verzet op Kreta kon dienen.

Het behoeft geen betoog dat de Turken hem ontvingen en vervolgens martelden en sloegen, om strategische informatie uit hem los te krijgen. Uiteindelijk vilden de Turken hem levend, maar nog steeds weigerde Daskalo Giannis zijn kompanen te verraden aan deze barbaarse vijand. Hij stierf uiteindelijk snel aan zijn wonden. Hierop volgde een golf van opstanden, die uiteindelijk leidden tot het uitroepen van Kreta als een onafhankelijke staat in 1898.

Daskalogiannis wordt nog jaarlijks geëerd en in zijn geboortedorp Anopoli in Sfakia is ieder jaar in mei een grote herdenkingsceremonie.

Het vliegveld van Chania op Kreta is genoemd naar Daskalogiannis: "Chania Airport I. Daskalogiannis".

 

NIKOS XYLOURIS (7 July 1936 - 8 February 1980)

De beroemdste zanger en lyra-speler van Kreta. hij werd geboren in Anogia, Rethymnon en had als bijnaam Psaronikos. Hij nam deel aan het verzet dat uiteindelijk de Griekse militaire junta ten val bracht in 1976. Tijdens hun schrikbewind werden zijn liedjes een symbool van verzet in heel Griekenland. Zijn eerste plaat met 'rizitika' liedjes kwam uit in 1958. Zijn verzamelde werk behandelt de eenheid van tradities met het hedendaagse leven. Veel songs gaan ook over de toenmalige politieke spanningen. Hij probeert uit te drukken wat de Griekse psyche voorsteld en hun manier van doen.

Op YouTube is veel van zijn muziek te vinden.

 


holiday accommodations in Sfakia, Crete: hotel, rooms, studios, apartments, hire cars/ rent car
Onze selectie van sfeervolle kleinschalige vakantie-
accommodaties in Sfakia, zuidwestkust Kreta

Hotels, Kamers, Studio's, Appartementen, Autohuur, Taxi


Wat is er nieuw op deze site over Sfakia en Kreta:
Praktische informatie voor bezoekers aan Sfakia en Kreta
uk deutsch Nederlands
hand Dienstregeling veerboten zuidwestkust Kreta 2016
hand Vliegvelden Kreta: aankomst- en vertrektijden 2016
Foto's rond Loutro April 2011 Janni
Alle websites van Chora Sfakion
hand Foto's rond Sfakia October 2014 Wiltrud
hand Foto's rond Sfakia April 2014 Wiltrud
Bettina's Actuele Foto's van Sfakia 2011 hand Ga mee vissen met vissersboot in Chora Sfakion
Foto's Bergtop Pachnes Okt 2008 Wiltrud
Video's van Sfakia en Kreta speciale selectie
Foto's van Chora Sfakion in Mei en Juni 1 2008
Wandeling naar Mount Gingilos
Herre
Grieks en Kretenzisch Pasen en Kerstmis
Onderwaterfoto's Duikschool Sfakia Damoulis
Wandeling Agios Ioannis - Selouda - Agios Pavlos 2008 Stuur ons je eigen foto's van je Kreta-vakantie
Foto's Sfakia & Kreta Juni/Juli 2008 Angelika
Kreta Foto's Mei 2008 Mary en Denis
3D Tekeningen van de White Mountains Steve
Loutro & omgeving Foto's Herre
Panorama Foto's Patrick
Foto's Sfakia en Kreta in April 2008 Wiltrud
Wolfgang Kistler's Sfakia Picture Gallery
De Olijfboom en Olijfolie
Kaarten van Kreta en de regio Sfakia Foto's van Frangokastello
Top van Pachnes Panorama Kaart Steve Paleochora Foto's Fabrice
Bezoek aan Mouri, hoogste bergdorp van Sfakia George Sfakia 1968 - 2003 france swiss documentaire Jean-Jacques
Griekse Naamdagen: Kalender en Alfabetisch De Sfakia en Kreta Foto Gallery  > 4700 foto's
Gavdos eiland foto-reportage Steve Statistieken Inkomend Toerisme Griekenland
Ian's Bergwandel-foto's uit Sfakia
deel 1 - deel 2 Nov 2005
Diloti - Grieks Kaartspel
Geschiedenis van Kreta
Vogels observeren in Frangokastello Nov 2005
Foto's van Sfakia 1 - 2 - 3 Okt 2005
Griekenlands positie in de Europese Unie -
vergeleken met 13 andere landen
Interactieve Satellietkaart van Kreta Hoe de kloven op Kreta zijn ontstaan
3D Satellietbeelden van Kreta Meer dan 1700 links over Kreta
4 Grote Kaarten van Kreta - wegenkaarten Kreta Griekse cultuur vergeleken met Europa
Raki - Tsikoudia : Kretenzische borrel Winter in Sfakia Foto-verslag 2002 - 2003
Sfakia Dialect Peter Trudgill Kruiden en specerijen op Kreta
Winden op Kreta The Sphakia Survey: archaeological project
Kretenzers buiten Kreta Sfakianen en de Doriërs
Sociale en culturele vergelijking van Griekenland met andere Europese landen Kaart van het dorp Chora Sfakion / Khóra Sfakíon
Stedenkaarten Chania - Rethymnon - Heraklion
Tavli - Griekenlands Nationale Spel Foto's van Samariakloof en Imbroskloof

< Terug naar homepage

Laatste update: 4 February, 2009 .

Copyright © Sfakia-Kreta.nl 1999 - 2017. Alle rechten voorbehouden.